गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौँ । प्रत्येक वर्ष मार्गशीर्ष कृष्ण चतुर्दशीका दिन मनाइने बालाचतुर्दशी पर्व आज देशभर विभिन्न शिवालय तथा तीर्थस्थलहरूमा श्रद्धा एवं भक्ति सहित मनाइएको छ । दिवंगत पितृहरूको स्मृतिमा शतबीज—अनुसार मकै, गेडादाल, चामल, तीळ, काँडामरी लगायत सय थरी बीज—छर्ने परम्परा आज बिहानैदेखि पशुपतिनाथ क्षेत्र र देशका प्रमुख शिवालयमा धूमधामका साथ सम्पन्न भएको छ ।

बालाचतुर्दशीलाई हिन्दू परम्पराअनुसार पितृ उद्धार र पुण्य सञ्चयको विशेष दिन मानिन्छ । मार्गशीर्ष कृष्ण त्रयोदशीको रातमा जागरण गरी दीपदान गर्ने परम्पराअनुरूप भक्तजनहरू गएरातिदेखि नै पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा भेला भएका थिए । रातभर हरिहर क्षेत्र घुम्दै, दीप बोकेर नाचगान तथा भजन–कीर्तनमा सहभागिता जनाएपछि आज विहान उनीहरूले बागमती किनार, गौरीघाट, आर्यघाट, गुह्येश्वरी, कोटेश्वर–महतौली, देवपाटन, शङ्कमुललगायतका स्थानमा शतबीज छरेका छन्।

अघिल्लो दिनदेखि नै भक्तजनहरूको आवागमन बाक्लिंदै गएको पशुपतिनाथ क्षेत्रमा विहान सबेरैदेखि निकै ठूलाे भीड लागेको थियो । बागमती किनार तथा मन्दिर परिक्रमा मार्गमा सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको थियो । भक्तजनहरूले शतबीज छर्ने क्रममा ‘बाल–बाल’, ‘जय शिव–शङ्कर’ जस्ता भक्तिमय उद्गारसहित पितृहरूको नाम स्मरण गरेका थिए।

पशुपतिनाथसँगै देशका प्रमुख शिवालय—गुह्येश्वरी, डोलेश्वर, हलेसी, गुह्येश्वरी, कैलाशेश्वर, कुलेश्वर, देवघाट, बुटवलको सिद्धेश्वर मन्दिर, पोखराको बिन्दाबासिनी, जनकपुर क्षेत्र, हेटौँडाको हुप्राकोट लगायतका स्थानहरूमा पनि भक्तजनहरूले समान उत्साहका साथ पर्व मनाएका छन् ।

परम्पराअनुसार बालकसुर नाम गरेको राक्षसलाई भगवान् शिवले मुक्ति दिएका स्मरणमा मनाइने यो पर्वमा पितृहरूका नाममा शतबीज छर्दा दिवंगत आत्माको शान्ति, मोक्ष र पितृकृत्य पूरा हुने विश्वास छ । साथै, रातभर जागरण गरी खर्च र समय दान गर्दा पुण्य प्राप्ति तथा घर–परिवारमा शान्ति, समृद्धि र आरोग्य प्राप्त हुने जनविश्वास छ ।

आज दिनभर धार्मिक स्नान, दान–पूजा तथा शिवालय दर्शन गरी भक्तजनहरूले पर्व मनाइरहेका छन् ।