गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौँ । प्रधानन्यायाधीश प्रकाशमान सिंह राउत आजदेखि अनिवार्य अवकाशमा जाँदैछन् । संवैधानिक व्यवस्था अनुसार उमेर हद पूरा गरेसँगै उनले सर्वोच्च अदालतको नेतृत्वबाट बिदा लिएका हुन् ।

राउतको अवकाशसँगै सर्वोच्च अदालतको नेतृत्व अस्थायी रूपमा वरिष्ठतम् न्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले सम्हाल्नेछिन् । उनी कायममुकायम प्रधानन्यायाधीशका रूपमा जिम्मेवारीमा रहनेछिन्, जबसम्म नयाँ प्रधानन्यायाधीश नियुक्ति प्रक्रिया पूरा हुँदैन ।

प्रकाशमान सिंह राउतले लामो समय कानून व्यवसायीका रूपमा काम गरेपछि न्याय सेवामा प्रवेश गरेका थिए । नेपाल सरकारको सिफारिसमा उनी सर्वोच्च अदालतको न्यायाधीश नियुक्त भएका थिए र करिब ८ वर्ष न्यायाधीशका रूपमा सेवा दिएका थिए । त्यसअघि उनले करिब ३३ वर्ष कानून व्यवसायीका रूपमा अनुभव हासिल गरेका थिए ।

उनलाई २०८१ असोजमा प्रधानन्यायाधीशमा नियुक्त गरिएको थियो । छोटो कार्यकाल भए पनि उनले न्यायिक सुधार, मुद्दा व्यवस्थापन तथा अदालतको कार्यसम्पादन प्रभावकारी बनाउने दिशामा केही पहल गरेका थिए ।

यता, कायममुकायम प्रधानन्यायाधीशको जिम्मेवारी सम्हाल्न लागेकी सपना प्रधान मल्ल पनि कानून व्यवसायी पृष्ठभूमिबाट आएकी वरिष्ठ न्यायाधीश हुन् । उनी सर्वोच्च अदालतकी पहिलो महिला न्यायाधीशमध्ये एकका रूपमा चिनिन्छिन् र मानवअधिकार, लैङ्गिक न्याय तथा संवैधानिक अधिकारका क्षेत्रमा सक्रिय भूमिका खेल्दै आएकी छन् ।

अब नयाँ प्रधानन्यायाधीश नियुक्तिका लागि संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा प्रक्रिया अगाडि बढ्नेछ । यसबीच सर्वोच्च अदालतको दैनिक प्रशासनिक तथा न्यायिक कामकाज मल्लकै नेतृत्वमा सञ्चालन हुनेछ ।