गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौं । दशैं नजिकिँदै गर्दा चीनसँगको प्रमुख व्यापारिक नाका तातोपानी तीन दिनका लागि अस्थायी रूपमा सञ्चालनमा आउने भएको छ। नेपाली बजारमा उपभोग्य वस्तुको आपूर्ति सहज बनाउन उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दीपककुमार साहले चिनियाँ पक्षसँग गरेको छलफलपछि नाका खोल्ने सहमति जुटेको हो।

आगामी दशैंलाई लक्षित गर्दै नेपाली बजारमा आवश्यक वस्तुको आपूर्ति सहज र व्यवस्थित बनाउन नेपालले गरेको विशेष आग्रहलाई सम्बोधन गर्दै चिनियाँ पक्ष नाका खोल्न सहमत भएको बताइएको छ।

प्राप्त जानकारीअनुसार तातोपानी नाका अक्टोबर १८ देखि २० सम्म अर्थात् तीन दिनका लागि सञ्चालनमा आउनेछ। यस अवधिमा चिनियाँ भूमिमा रोकिएका तथा भन्सार प्रक्रिया पूरा भएका कार्गो ट्रक र मालवाहक सवारीसाधनलाई मात्र आवतजावत गर्न अनुमति दिइनेछ।

दशैंको मुखमा चिनियाँ सामान बोकेका कन्टेनर नाकामै रोकिँदा व्यवसायीहरू समस्यामा परेका थिए। लामो समयसम्म सामान भित्रिन नसक्दा बजारमा उपभोग्य वस्तुको आपूर्ति प्रभावित हुने र त्यसले मूल्यवृद्धिसमेत निम्त्याउन सक्ने जोखिम देखिएको थियो। यही अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै सरकारले नाका सञ्चालनका लागि कूटनीतिक तथा व्यापारिक तहमा पहल गरेको हो।

चाडपर्वका बेला बजारमा वस्तुको अभाव हुन नदिन र अनावश्यक मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्न सरकारले चीनसँग समन्वय बढाएको बताइएको छ। मन्त्री साहको पहलपछि तीन दिनका लागि भए पनि नाका सञ्चालनमा आउने सहमति जुट्नुलाई नेपाल–चीन व्यापारिक सहकार्यका दृष्टिले सकारात्मक रूपमा हेरिएको छ।

नाका सञ्चालनमा आएसँगै चिनियाँ भूमिमा रोकिएका कपडा, फलफूल तथा अन्य उपभोग्य सामग्री बोकेका कन्टेनर नेपाल भित्र्याउन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट आयातकर्ता तथा व्यवसायीलाई राहत पुग्नुका साथै बजारमा सामानको उपलब्धता बढ्ने विश्वास गरिएको छ।

दशैंको समयमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्ने भएकाले तातोपानी नाका तीन दिनका लागि खुल्नुले तत्कालीन आपूर्ति समस्यालाई केही हदसम्म सम्बोधन गर्न सक्छ। तर, नाकामा रोकिएका सबै सामान समयमै नेपाल भित्रिन सक्ने अवस्था, ढुवानी व्यवस्थापन र बजारमा वस्तुको वितरण कति प्रभावकारी हुन्छ भन्ने विषयले यसको वास्तविक प्रभाव निर्धारण गर्नेछ।नाका सीमित अवधिका लागि मात्र खुल्ने भएकाले रोकिएका मालवाहक सवारीसाधनको आवागमनलाई व्यवस्थित बनाउनु र भन्सार तथा ढुवानी प्रक्रिया छिटो सम्पन्न गर्नु चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ।

सरकारले नाका सञ्चालनको अवसरलाई प्रभावकारी रूपमा उपयोग गर्न सके दशैंको मुखमा बजारमा देखिन सक्ने आपूर्ति समस्या कम गर्न सहयोग पुग्नेछ। यद्यपि, सामानको सहज उपलब्धता सुनिश्चित गर्नुका साथै कृत्रिम अभाव र कालोबजारी नियन्त्रण गर्न बजार अनुगमनलाई समेत प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ।