गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

व्यावसायिकता र सदाचारिता प्रशासनिक प्रणालीको मेरुदण्ड हुन्। कुनै पनि संस्थाको प्रभावकारिता, विश्वसनीयता र स्थायित्व यसैमा निर्भर रहन्छ। व्यावसायिकता भनेको कार्यक्षेत्रप्रति दक्षता, उत्तरदायित्व, निष्पक्षता र निरन्तर आत्मविकासप्रति समर्पण हो भने, सदाचारिता नैतिक मूल्य, पारदर्शिता, सत्यनिष्ठा र जवाफदेहितासँग सम्बन्धित आचरण हो। जब यी दुई गुणहरू प्रशासनमा संस्थागत रूपमा विकसित हुन्छन्, त्यतिबेला सेवा प्रवाह प्रभावकारी, न्यायपूर्ण र नागरिकमैत्री बन्छ। व्यावसायिकता र सदाचारिताको अभावले नीति कार्यान्वयनमा कमजोरी, भ्रष्टाचार, अकर्मण्यता र जनविश्वासमा ह्रास ल्याउँछ। त्यसैले सार्वजनिक सेवा होस् वा निजी क्षेत्र, दुवैमा व्यावसायिक दक्षता र नैतिक आचरणलाई समान रूपमा प्रोत्साहन गरिनुपर्दछ । यो विषय केवल व्यक्तिगत आचरणको क्षेत्र मात्र होइन, संस्थागत संस्कृति र प्रणालीगत व्यवस्थाको पनि अनिवार्य पक्ष हो। व्यावसायिकता र सदाचारिताको सन्तुलित सुसंयोजनले सुशासन, पारदर्शिता र दीर्घकालीन सुशासनको मार्ग प्रशस्त गर्छ।

 

 

व्यावसायिकता र सदाचारिता नीतिगत विषयहरु मात्र होइनन् यी सामाजिक जीवनका आधारभूत स्तम्भ पनि हुन् । कार्य वातावरणमा व्यावसायिकता भनेको कसैले आफ्नो जिम्मेवारीलाई समयमै सम्पन्न गर्ने, विशेषज्ञता अनुरूप व्यवहार गर्ने तथा निरन्तर आत्मशिक्षण गरेर दक्ष बन्ने प्रक्रिया हो । यसले संस्थाको प्रतिष्ठा बढाउँछ, सेवा-गुणस्तरमा सुधार ल्याउन सहयोग गर्दछ उकास्छ, कर्मचारीको स्व-सम्भावनाको पूर्ण उपयोगको प्रवर्द्धन समेत गर्दछ । यसै गरि सदाचारिता, ईमानदारीता, पारदर्शिता, उत्तरदायित्व प्रतिको आस्थाले पेशागत वा सामाजिक सम्बन्धलाई विश्वासयोग्य बनाउँछ । जब व्यावसायिकता र सदाचारिता एकैसाथ आउंछन् तब सेवाग्राही, ग्राहक वा समाजले लाभ मात्र उठाउँदैनन् उनीहरुमा आत्म-सन्तुष्टि, संस्था प्रति दिगो अपनत्वबोध कायम रहने र संस्थाको सामाजिक वा व्यावसायिक प्रतिष्ठा बृध्दि हुदै जान्छ । विशेष गरी अहिलेको युगमा जहाँ प्रतिस्पर्धा तीव्र छ र मानवीय मूल्यहरू चुनौतीमा छन्, व्यावसायिकता र सदाचारिता विकल्प होइन, अपरिहार्य आवश्यकता बनिसकेको छ । यदि कुनै संस्थाले व्यवसाय-प्रवर्तनलाई मात्र लक्षित गर्‍यो तर सुधार, गुणस्तर तथा सामाजिक उत्तरदायित्वमाथि ध्यान दिएन भने त्यसले अविश्वास सिर्जना गर्न सक्छ र संस्था वा यसका उत्पादन दीर्घकालीन रूपमा टिकाउ नबन्न पनि सक्दछ । त्यसैले आजको युगमा व्यावसायिकता र सदाचारिलाई क्रमशः गुणको रूपमा आत्मसात् गर्नु र स्थापित गर्नु प्रत्येक व्यक्ति र संस्थाको प्राथमिक जिम्मेवारी हो ।

 

 

व्यावसायिकता भनेको कुनै पनि कार्य, पेशा वा जिम्मेवारीलाई दक्षता, ज्ञान, अनुशासन र नैतिक मान्यताका साथ सम्पन्न गर्ने प्रवृत्तिलाई जनाउने शब्द हो। व्यावसायिक व्यक्तिले आफ्नो कामलाई केवल जीविकोपार्जनको माध्यमका रूपमा होइन, सेवाको भावना र उत्तरदायित्वका साथ निर्वाह गर्छ। व्यावसायिकताको मुख्य विशेषतामा समयपालन, दक्षता, पारदर्शिता, इमानदारी, नियम-पालना, सहकार्य र निरन्तर सुधारका प्रयासहरू पर्दछन्। यसको अभ्यासले व्यक्ति मात्र होइन, संस्था र समाज नै मजबुत बनाउँछ।

 

 

व्यावसायिकताको अपरिहार्यता आजको प्रतिस्पर्धात्मक संसारमा झनै बढ्दो छ। प्रशासन, शिक्षा, स्वास्थ्य, सेवा वा व्यवसाय सबै क्षेत्रमा व्यावसायिकता नै गुणस्तर र विश्वसनीयताको आधार हो। व्यावसायिकता नभए सेवाग्राही असन्तुष्ट हुन्छन्, संस्थाको विश्वसनीयता घट्छ र प्रणालीमा अव्यवस्था फैलिन्छ। यसको अभावले अनुशासन र पारदर्शिता कमजोर पार्छ, जसले अन्ततः सुशासन र विकासमा अवरोध सिर्जना गर्छ। त्यसैले व्यावसायिकता कुनै विकल्प होइन, संस्थागत सबलता, व्यक्तिगत सफलाता र सामाजिक विश्वासको लागि अनिवार्य तत्व हो। प्रत्येक व्यक्तिले आफ्नो जिम्मेवारीप्रति उत्तरदायी रहँदै व्यावसायिक आचरण अपनाउनु नै दिगो प्रगतिको मूल मन्त्र हो।

 

 

व्यावसायिकताका अवयवहरू भन्नाले कुनै पनि पेशा वा कार्यक्षेत्रलाई प्रभावकारी, उत्तरदायी र विश्वासिलो बनाउन आवश्यक हुने मुख्य तत्वहरू जनाइन्छन्। यी अवयवहरूले व्यावसायिक व्यक्तिको आचरण, सोच र कार्यशैलीलाई निर्धारण गर्छन्। व्यावसायिकताका अवयवहरू:

दक्षता (Competence):

आफ्नो कार्य क्षेत्रमा आवश्यक ज्ञान, सीप र अनुभवको उचित उपयोग गर्न सक्ने क्षमता व्यावसायिकताको पहिलो आधार हो। दक्ष कर्मचारीले कामलाई प्रभावकारी, छिटो र गुणस्तरीय रूपमा सम्पन्न गर्न सक्छ।

उत्तरदायित्व (Accountability):

हरेक व्यक्तिले आफ्नो काम, निर्णय र नतिजाप्रति उत्तरदायी रहनुपर्छ। उत्तरदायित्वले पारदर्शिता र विश्वासलाई बल दिन्छ।यसबाट व्यावसायिकताको सुनिश्चितता हुन सक्दछ ।

नैतिकता (Ethics):

सत्यनिष्ठा, इमानदारी, निष्पक्षता र सेवाभाव व्यावसायिकताका आत्मा हुन्। नैतिकता बिना व्यावसायिकता अपूर्ण हुन्छ।

अनुशासन (Discipline):

समयपालन, नियमपालन र व्यवहारमा संयम व्यावसायिक अनुशासनका मूलभूत पक्षहरु हुन्। अनुशासनले संगठनमा कार्यसंस्कृति मजबुत बनाउँछ।

प्रतिबध्दता (Commitment):

आफ्नो जिम्मेवारी र लक्ष्यप्रति पूर्ण प्रतिबध्दता व्यावसायिकताको महत्वपूर्ण अवयव हो। प्रतिबध्दत व्यक्तिले आफ्नो कामलाई उत्कृष्ट बनाउन निरन्तर प्रयासशील रहन्छ।

सहकार्य (Teamwork and Cooperation):

सहकर्मी र सरोकारवालासँग समन्वय र सहकार्य गर्न सक्ने क्षमता व्यावसायिक सफलताको प्रमुख पक्ष हो।

नवीनता र सुधार (Innovation and Continuous Learning):

समय र प्रविधिसँगै आफ्नो ज्ञान र सीप अद्यावधिक राख्ने तथा सुधारका लागि तयार रहने प्रवृत्ति पनि व्यावसायिकताको आवश्यक अवयव हो।

सेवाभाव (Service Orientation):

व्यावसायिक व्यक्तिले सेवाग्राहीको सन्तुष्टिलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। सेवाभावले नै पेशालाई ग्राहककेन्द्रित र परिणाममुखी बनाउँदछ।

सदाचारिता भनेको सत्यनिष्ठा, इमानदारी, नैतिकता र जिम्मेवारीपूर्ण आचरणसँग सम्बन्धित गुण हो। यसले व्यक्तिको व्यवहार, सोच र कार्यशैलीलाई नैतिक मान्यतामा आधारित बनाउँछ। सदाचारी व्यक्ति नियम, मूल्य र सिद्धान्तको सम्मान गर्छ, अरूको हकमा अतिक्रमण गर्दैन, र आफ्नो जिम्मेवारी निष्ठाका साथ पूरा गर्छ। सदाचारिताले व्यक्ति, संस्था र समाजमा विश्वास, पारदर्शिता र स्थायित्वको भावना जगाउँछ।

 

सदाचारिताको अपरिहार्यता सवै क्षेत्रमा समान रूपमा देखिन्छ। सार्वजनिक सेवा, राजनीति, शिक्षा, व्यवसाय वा प्रशासन जहाँ जहाँ सदाचारिता कमजोर हुन्छ, त्यहाँ त्यहाँ भ्रष्टाचार, अविश्वास र अनियमितता बढ्छ। सदाचारिता नै सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको मेरुदण्ड हो। यसले व्यक्ति र संस्थालाई दीर्घकालीन विश्वास दिलाउँछ र समाजमा न्यायपूर्ण वातावरण निर्माण गर्छ। आजको प्रविधि प्रधान र प्रतिस्पर्धात्मक युगमा सदाचारिता बिना विकास सम्भव छैन, किनकि नैतिक मूल्यमा आधारित प्रणालीले मात्र दिगो सफलता सुनिश्चित गर्न सक्छ। त्यसैले प्रत्येक नागरिक, कर्मचारी र नेतृत्वकर्ताले सदाचारितालाई आफ्नो जीवनको मार्गदर्शक सिद्धान्तका रूपमा अपनाउनुपर्छ। सदाचारिता केवल व्यक्तिमा अन्तरनिहीतगत गुण मात्र होइन यो व्यवहारकौशता पनि हो।

 

सदाचारिताका अवयवहरू भन्नाले व्यक्ति वा संस्थाले इमानदार, उत्तरदायी र नैतिक रूपमा काम गर्न आवश्यक मूल तत्वहरू जनाइन्छन्। यी अवयवहरूले कुनै पनि व्यक्तिको नैतिक चरित्र, व्यवहार र सोचलाई परिभाषित गर्छन्। सदाचारिताका अवयवहरू:

सत्यनिष्ठा (Integrity):

सत्य बोल्ने, वास्तविकता स्वीकार्ने र कार्यमा पारदर्शी रहने गुण सदाचारिताको पहिलो आधार हो। सत्यनिष्ठ व्यक्तिले आफ्नो स्वार्थभन्दा सिद्धान्तलाई प्राथमिकता दिन्छ।

इमानदारी (Honesty):

बोली, व्यवहार र कार्यमा निष्कपट र सच्चा रहनु सदाचारिताको प्रमुख गुण हो। इमानदारीताले विश्वसनीयता निर्माण गर्छ।

उत्तरदायित्व (Accountability):

आफ्नो निर्णय, कार्य र नतिजाप्रति जिम्मेवार रहनु सदाचारिताको अभिन्न पक्ष हो। यसले जवाफदेहिताको संस्कृति विकास गर्छ।

पारदर्शिता (Transparency):

कामकाज स्पष्ट, खुला र तथ्यमा आधारित हुनु सदाचारिताको आवश्यक अवयव हो। पारदर्शिताले भ्रष्ट्राचार र अविश्वास घटाउँछ।

स्वच्छता निष्पक्षता (Fairness):

सबैलाई समान अवसर दिनु, पक्षपात नगर्नु र निष्पक्ष निर्णय लिनु सदाचारिताको मूल विशेषता हो।

सेवाभाव (Service Orientation):

अरूको हितलाई प्राथमिकता दिने, सेवाग्राहीको सन्तुष्टिलाई लक्ष्य बनाउने भावना सदाचारिताको मर्म हो।

आत्मसंयमता (Self-discipline):

लोभ, क्रोध, अहंकार र स्वार्थ नियन्त्रण गर्न सक्ने क्षमता सदाचारी व्यक्ति वा कर्मचारीको चिन्ह हो।

निष्ठा (Loyalty):

आफ्नो संगठन, राष्ट्र र जिम्मेवारीप्रति समर्पित रहनु पनि सदाचारिताको आवश्यक पक्ष हो।

व्यावसायिकता र सदाचारिताका क्षेत्रहरू बहुआयामिक छन्। तिनीहरू व्यक्तिगत (Personal), संस्थागत (Institutional), र प्रणालीगत (Systemic) तहमा फैलिएका छन्। व्यक्तिगत तहमा प्रशासनिक कर्मचारीको आचरण, आत्मानुशासन, दक्षता र मूल्य संवेदनशीलता पर्दछ। संस्थागत तहमा संगठनात्मक संस्कृति, नेतृत्वको आचरण, पारदर्शी कार्यविधि र प्रदर्शन मूल्यांकन प्रणाली पर्दछन्। प्रणालीगत तहमा कानुनी ढाँचा, निगरानी संयन्त्र, आचारसंहिता, र उत्तरदायित्वको सुनिश्चितता जस्ता तत्वहरू पर्दछन्। यी सबै तहमा व्यावसायिकता र सदाचारिताको समन्वित अभ्यासले मात्र सुशासन सम्भव हुन्छ।

 

व्यक्तिगत तहमा व्यावसायिकता र सदाचारिता प्रवर्द्धन गर्ने उपायहरू :

स्वअनुशासन :

आफ्नो कामलाई प्राथमिकता दिनु, निर्धारित समयमा जिम्मेवारी पूरा गर्नु र कार्यमा अनुशासन पालना गर्नु व्यावसायिकताको आधार हो। समयको मूल्य बुझ्ने बानीले नै दक्षता र विश्वसनीयता बढाउँछ।

ज्ञान र सीपको निरन्तर विकास:

आफ्नो पेशा वा कार्यक्षेत्रमा नयाँ ज्ञान, प्रविधि र सीप सिकिरहनु आवश्यक छ। निरन्तर अध्ययन, प्रशिक्षण र आत्ममूल्यांकनले व्यावसायिक क्षमतामा सुधार ल्याउँछ।

इमानदारी र सत्यनिष्ठाको अभ्यास:

हरेक कार्यमा सत्य बोल्ने, छलकपट नगर्ने, र आफ्नो जिम्मेवारी निष्पक्षतापूर्वक निर्वाह गर्ने बानीले सदाचारिताको स्तर उच्च बनाउँछ।

उत्तरदायित्व र जवाफदेहिताको भाव:

आफ्नो निर्णय र कामका नतिजाप्रति जिम्मेवार रहनु, गल्ती भए स्वीकार गर्न सक्ने बानी अपनाउनु सदाचारिताको अभ्यास हो।

सेवाभाव र सहकार्य:

अरूको आवश्यकता बुझ्ने, सहकर्मी र सेवाग्राहीसँग सहकार्य गर्ने, र सेवाभावले काम गर्ने व्यक्तिले नै उच्च व्यावसायिक मूल्य स्थापित गर्छ।

नैतिक मूल्यहरूको पालन:

आफ्नो व्यवहारमा सत्य, न्याय, समानता र मानवताका मूल्यहरू अपनाउनुले नैतिक चरित्र मजबुत बनाउँछ।

 

आत्मसंयम:

लोभ, ईर्ष्या, क्रोध र स्वार्थ नियन्त्रण गर्न सक्ने संयमित सोच र आत्म-सम्मानले व्यक्ति नैतिकरूपमा सबल बनाउँछ।

पारदर्शी र निष्पक्ष व्यवहार:

व्यक्तिगत निर्णय र काममा पारदर्शिता राख्ने, पक्षपात नगर्ने, र तथ्यमा आधारित सोच अपनाउने बानीले सदाचार र विश्वास बढाउँछ।

संस्थागत तहमा व्यावसायिकता र सदाचारिता प्रवर्द्धन गर्ने उपायहरू :

स्पष्ट नीति र आचारसंहिता निर्माण:

संस्थाले कर्मचारीका लागि स्पष्ट आचारसंहिता तयार गर्नुपर्छ जसले व्यावसायिक व्यवहार, पारदर्शिता र इमानदारीका मापदण्डहरू निर्धारण गर्छ। यसले सबै कर्मचारीलाई समान रूपमा मार्गदर्शन गर्छ।

 

नियमित तालिम र क्षमता विकास:

व्यावसायिक सीप, नेतृत्व, निर्णय क्षमता र नैतिक मूल्यहरू विकास गर्नका लागि नियमित तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्छ। यसले कार्यक्षमता र सदाचारिताको स्तर दुवै बढाउँछ।

उत्तरदायित्व र पारदर्शिता प्रणाली:

संस्थाभित्र अनुगमन मूल्याङ्कन र पृष्ठपोषण ग्रहण प्रणाली प्रभावकारी हुनुपर्छ। कामको स्पष्ट जिम्मेवारी निर्धारण र नतिजामुखी मूल्यांकनले उत्तरदायित्व र पारदर्शिता बढाउँछ।

इमानदार नेतृत्वबाट उदाहरणीय आचरण:

नेतृत्व तहका व्यक्तिहरू स्वयं सदाचार र व्यावसायिकताको उदाहरण बन्नुपर्छ। नेतृत्व इमानदार र निष्पक्ष हुँदा संस्थाको कार्यसंस्कृति स्वाभाविक रूपमा सुदृढ हुन्छ।

पुरस्कार र दण्ड प्रणाली :

व्यावसायिक र सदाचारी व्यवहार गर्ने कर्मचारीलाई प्रशंसा, पदोन्नति वा प्रोत्साहन दिनु र अनियमितता वा भ्रष्टाचारमा संलग्न व्यक्तिलाई स्पष्ट दण्ड दिनु आवश्यक छ। यसले संस्थामा नैतिक सन्तुलन कायम गर्छ।

सेवाग्राहीमुखी कार्यसंस्कृति:

सेवाग्राहीलाई सहज, पारदर्शी र गुणस्तरीय सेवा उपलब्ध गराउने कार्यसंस्कृति प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ। यसले संस्थाप्रतिको जनविश्वास बढाउँछ।

साझेदारी र सहकार्यको प्रवर्द्धन:

सहकर्मी, लाभग्राही समूह र समुदायसँग सकारात्मक सहकार्य र संवादको वातावरण बनाउँदा संस्थागत सदाचारिता मजबुत हुन्छ।

सूचना प्रवाह र प्रतिवेदन प्रणाली:

संस्थाभित्र सूचना खुला, सहज र समयमै उपलब्ध हुने व्यवस्था गर्नुपर्छ। पारदर्शी सूचना प्रवाह संयन्त्रले भ्रष्टाचारको सम्भावना घटाउँछ।

प्रणालीगत तहमा व्यावसायिकता र सदाचारिता प्रवर्द्धन गर्ने उपायहरू :

नीतिगत स्पष्टता र सुशासनमुखी प्रणाली निर्माण:

राष्ट्र वा संस्थागत स्तरमा स्पष्ट नीति, नियम, मापदण्ड र प्रक्रियाहरूको स्थापना गर्नुपर्छ जसले सबै निर्णय र कार्य पारदर्शी, उत्तरदायी र नतिजामुखी बनाओस्। नीति अस्पष्ट हुँदा भ्रष्टाचार र गैर-व्यावसायिकता बढ्ने सम्भावना रहन्छ।

सुदृढ नियामक संरचना:

व्यावसायिक आचरण र नैतिक मूल्यहरूको पालन सुनिश्चित गर्नका लागि प्रभावकारी नियामक निकाय र पर्यवेक्षण प्रणाली आवश्यक छ। उदाहरणका रूपमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, महालेखापरीक्षक, लोक सेवा आयोग र नियामक निकायहरुलाई सबल बनाइनु पर्छ।

पारदर्शी प्रशासनिक प्रक्रिया :

निर्णय, नियुक्ति, खरिद, पदोन्नति र मूल्यांकन प्रक्रियाहरू खुला, वस्तुनिष्ठ र मापदण्डमा आधारित हुनुपर्छ। पारदर्शिता नै प्रणालीगत सदाचारिताको मूल आधार हो।

प्रविधिमैत्री प्रणाली:

सूचना प्रविधिको प्रयोग गरी सेवाप्रवाहलाई स्वचालित, अनुगमनयोग्य र भ्रष्टाचारमुक्त बनाउन सकिन्छ। डिजिटल प्रणालीले मानव हस्तक्षेप घटाउँछ र जवाफदेहिताको स्तर बढाउँछ।

समान अवसर र निष्पक्षता सुनिश्चितता:

सबै कर्मचारी वा सेवाग्राहीलाई समान अवसर, योग्यता प्रणालीको अवलम्बन, समान पहुँच र न्यायपूर्ण व्यवहार दिने प्रणाली बनाउँदा व्यावसायिकता र सदाचारिता स्वतः प्रवर्द्धन हुन्छ।

अनुगमन मूल्याङ्कन र पृष्ठपोषण ग्रहण प्रणाली:

संस्थागत कार्यको नियमित मूल्यांकन र प्रतिवेदन प्रणालीले कार्यसम्पादनमा सुधार ल्याउँछ र प्रणालीगत कमजोरी पहिचान गर्न सजिलो बनाउँछ।

जवाफदेहिता र दण्ड-प्रणाली :

प्रणालीगत तहमा गल्ती, लापरबाही वा कमजोरीका लागि स्पष्ट दण्डको व्यवस्था हुनुपर्छ, जसले डर होइन, जिम्मेवारीको संस्कार स्थापित गर्छ। गल्ती गर्नेलाई कुनै आधारमा संरक्षण नगरिने प्रणालीको विकास गरिनु पर्दछ।

सदाचार शिक्षा र सचेतना कार्यक्रम:

विद्यालयदेखि कार्यालयसम्म सदाचार शिक्षा र नैतिक मूल्यका अभियान सञ्चालन गर्नुपर्छ। प्रणालीगत स्तरमै नैतिकता संस्थागत हुँदा दीर्घकालीन प्रभाव रहन्छ।

प्रेरणादायी नेतृत्व र संस्थागत संस्कार:

प्रणालीगत सदाचारिताको मूल जरो नेतृत्व र मूल्यमा निहित हुन्छ। नेतृत्वले पारदर्शिता, न्याय र इमानदारीलाई प्रणालीको हिस्सा बनाउँदा सम्पूर्ण संरचना सदाचारी बन्छ।

व्यावसायिकता र सदाचारिता कुनै पनि राष्ट्र, संस्था वा प्रशासनिक संरचनाको मूल मर्म हुन्। यी दुई मूल्यहरूको सशक्त अवलम्बनले मात्र असल कार्यसंस्कृति, पारदर्शी शासन र जनकेन्द्रित प्रशासनको आधार निर्माण हुन्छ। व्यावसायिकता व्यक्ति र संस्थालाई दक्ष, अनुशासित, उत्तरदायी र नतिजामुखी बनाउँछ भने सदाचारिताले त्यसलाई नैतिक, पारदर्शी र विश्वासिलो बनाउँछ। जब व्यक्ति व्यक्तिगत तहमा इमानदार, समयपालक, जिम्मेवार र सेवामुखी बन्छ; संस्था आचारसंहितायुक्त, पारदर्शी र पुरस्कार दण्डको सन्तुलित प्रणालीमा चल्छ; र सम्पूर्ण शासन प्रणाली नै स्पष्ट नीति, प्रविधिमैत्री व्यवस्था र जवाफदेहितामा आधारित हुन्छ यसले प्रशासनिक संरचना नै मनोवलयुक्त र सुशासनमुखी बन्छ। व्यावसायिकता र सदाचारिताको संयुक्त अभ्यासले कर्मचारीहरूमा कार्यप्रेरणा, आत्मसन्तुष्टि र संस्थाप्रतिको निष्ठा विकास गर्छ, जसको प्रत्यक्ष प्रभाव सेवागुणस्तरमा देखिन्छ। पारदर्शिता र उत्तरदायित्वयुक्त व्यवहारले सेवाग्राहीमा विश्वास जगाउँछ, जसले शासनलाई जनमैत्री र जवाफदेही बनाउँछ। आजको प्रतिस्पर्धात्मक र मूल्यसंवेदनशील युगमा व्यावसायिकता र सदाचारिता कुनै वैकल्पिक अवधारणा होइन, सुशासनको मेरुदण्ड हो। यसको अभावमा प्रणाली अव्यवस्थित, कर्मचारी निरुत्साहित र नागरिक असन्तुष्ट रहन्छन्। त्यसैले, यी मूल्यहरूलाई शिक्षा, तालिम, नीति, नेतृत्व र संस्थागत संस्कारमार्फत व्यवहारमा रूपान्तरण गर्नु अपरिहार्य छ। व्यावसायिकता र सदाचारितामा आधारित असल कार्यसंस्कृति विकास हुन सके प्रशासनिक मनोबल सुदृढ हुन्छ, निर्णयहरू तर्कसंगत र न्यायपूर्ण बन्छन्, र अन्ततः नागरिकले अनुभूति गर्न सक्ने जनमैत्री, पारदर्शी र दिगो सुशासन स्थापित हुन्छ। यही नै आधुनिक प्रशासनको सार र लोकतान्त्रिक शासनको वास्तविक पहिचान हो।

(डा. दामोदर रेग्मी प्रशासनविद तथा गीतकार हुन्)