गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौँ ।जेनजि आन्दोलन उत्कर्षमा पुगेको बेला भएको सिंहदरबार आगलागीले मुलुकको प्रशासनिक संरचनालाई गम्भीर सङ्कटमा पारेको छ । आन्दोलन चर्कँदा समेत सिंहदरबारभित्र रहेका करिब ६ हजार कर्मचारीहरूले प्रत्यक्ष रूपमा आगो बलेको हेरे ।

सिंहदरबार मुलुककै प्रशासनिक नाभि हो । त्यहाँ प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालय, गृह मन्त्रालय, अर्थ, कानुन, भौतिक पूर्वाधार, र शिक्षा लगायतका मन्त्रालयहरू छन् । यस्ता संवेदनशील निकायमा कार्यरत कर्मचारीहरूको दायित्व सङ्कटको घडीमा  राज्यका साधन स्रोत जोगाउने हो । तर आगलागीमा  भौतिक संरचना जलेर ध्वस्त भइरहँदा मात्र टुलुटुलु हेरेर बस्न वाध्य भए । यस विषयमा प्रश्न भने उठेको छ ।

यो अवस्था कर्मचारी वर्गको निष्क्रियता, तालिमको कमी र सङ्कट व्यवस्थापनमा राज्यको लापरबाही भन्न सकिने एक पूर्व सहसचिवले बताए । यदि तत्काल प्रतिक्रिया गर्ने संयन्त्र सक्रिय पारिएको भए, क्षति कम हुन सक्थ्यो भन्नेहरू पनि छन् ।

आगलागीले सिंहदरबारभित्र रहेका प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालय, गृह मन्त्रालयसहितका मुख्य संरचनाहरू पूर्ण रूपमा क्षति पु¥याएको छ । कागजात, नीतिगत अभिलेख, कम्प्युटर, डिजिटल डाटाबेसदेखि लिएर ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको संरचना खरानीमा परिणत भएको छ । प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार करोडौँ रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति नष्ट भएको छ ।

आगलागीबिच पनि एउटा राष्ट्रिय झन्डा भने जोगिन सफल भएको छ । सरकारी सम्पत्ति ध्वस्त भए पनि राष्ट्रिय प्रतीक सुरक्षित रहनु ठुलो सन्देशको रूपमा लिइएको छ । यो प्रतीक जोगिनु मुलुकका नागरिकलाई भावनात्मक रूपमा जोड्ने खम्बा बनेको छ । राज्यको भौतिक संरचना नष्ट भए पनि राष्ट्रिय पहिचान जीवित भएकोरुपमा धेरैले लिएका छन् ।

यस घटनाले केही  प्रश्नहरू खडा गरेको छ । देशको प्रशासनिक निकायका भवन सुरक्षा निकायले किन जोगाउन सकेन ? अनि यहाँ रहेका कर्मचारीले किन सामान्य प्रयास पनि गरेनन् ?