गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

धनुषा । धनुषाको बटेश्वर गाउँपालिका–३ र ४, साविक बटेश्वर गाविसका वडा नं. १ देखि ९ सम्मका १८६ स्ववासी परिवारले नापजाँच सम्पन्न भएको करिब नौ वर्षपछि जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा (लालपुर्जा) प्राप्त गरेका छन्।

लामो समयदेखि स्ववासीका रूपमा जग्गा उपभोग गर्दै आएका स्थानीय परिवारले अब आफ्नो बसोबास तथा भोगचलनमा रहेको जग्गामाथि कानुनी स्वामित्वको प्रमाण पाएका हुन्। नापी कार्यालय धनुषाले आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेपछि १८६ परिवारलाई जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा वितरण गरेको हो।

उक्त क्षेत्रमा जग्गाको नापजाँच तथा नापनक्साको काम २०७४ सालमै सम्पन्न भएको थियो। नापजाँच सकिए पनि जग्गा दर्तासहितका आवश्यक कानुनी तथा प्रशासनिक प्रक्रिया समयमा पूरा हुन नसक्दा वर्षौँसम्म लालपुर्जा वितरण रोकिएको थियो।

लामो समयदेखि रोकिएको प्रक्रिया अघि बढेपछि अहिले १८६ थान जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा वितरण गरिएको हो। लालपुर्जा पाएसँगै स्ववासीका रूपमा बसोबास गर्दै आएका स्थानीय परिवारको जग्गासम्बन्धी स्वामित्व औपचारिक र कानुनी रूपमा स्थापित भएको छ।

जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा प्राप्त भएपछि स्थानीय बासिन्दालाई आफ्नो सम्पत्तिको कानुनी कारोबार गर्नसमेत सहज हुने भएको छ। जग्गाको स्वामित्व स्पष्ट भएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थामा जग्गा धितो राखेर ऋण लिन, जग्गा हस्तान्तरण तथा अन्य कानुनी कारोबार गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यस्तै, जग्गाको स्वामित्वसम्बन्धी प्रमाण उपलब्ध भएपछि भविष्यमा उत्पन्न हुन सक्ने भूमिसम्बन्धी विवाद समाधान गर्नसमेत सहयोग पुग्नेछ। वर्षौँदेखि अनिश्चित अवस्थामा रहेको जग्गाको स्वामित्व औपचारिक रूपमा स्थापित हुँदा स्थानीय परिवारलाई आर्थिक तथा सामाजिक रूपमा समेत प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने देखिएको छ।

स्ववासी जग्गाको दर्ता तथा लालपुर्जा वितरणको प्रक्रिया अघि बढेसँगै धनुषामा भूमिसम्बन्धी समस्या समाधानतर्फ थप प्रगति भएको छ। जिल्लामा यसअघि नै ४ हजार ५ सय ५४ परिवारले जग्गाधनी प्रमाण पुर्जा प्राप्त गरिसकेका छन्।

लामो समयदेखि जग्गा भोगचलन गर्दै आए पनि लालपुर्जा नहुँदा स्वामित्वको औपचारिक प्रमाणबाट वञ्चित रहेका परिवारका लागि पछिल्लो वितरण महत्वपूर्ण बनेको छ। नापजाँच सम्पन्न भएको लामो समयपछि भए पनि प्रक्रिया टुंगिएर लालपुर्जा हात परेपछि स्थानीय परिवारले आफ्नो जग्गाको कानुनी हैसियत प्राप्त गरेका छन्।