गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

  
म  सोसियल इन्टरप्रेनरसिपका  रूपमा अगाडि बढेको छु । मेरो हरेक कम्पनीमा जम्मा नाफाको ५ प्रतिशत सामाजिक काममा लगाउने लक्ष्य छ । त्यसका लागि  डस्टिया फाउन्डेसन स्थापना भएको छ ।  विनाशकारी महाभूकम्प पश्चात् २०१५ मा  फाउन्डेसन स्थापना भयो । सुरुमा ११ जना बालबालिकाको सेवा सुरु भयो । त्यसपछि विभिन्न स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन भयो ।  अहिले पनि  २० भन्दा माथि बालबालिकालाई निःशुल्क अध्ययन गराइरहेका छौँ । १० वटा कम्पनीहरू छन् । यी कम्पनीहरूको फाइदाको ५ प्रतिशत सामाजिक काममा प्रयोग हुन्छ । मुख्य स्रोत यही हो ।

सामाजिक काम र चुनौती 

यस क्षेत्रमा नकारात्मकता धेरै छ ।  डस्टिया फाउन्डेसनमा कोही तलबी मान्छे छैनन् ।  कम्पनीका हरेक कर्मचारीले स्वयंसेवकका रूपमा काम गरिरहेको छन् ।
बालबालिकालाई ट्युसन कक्षा कम्पनीका  कर्मचारीले पढाउने गरेका छन् ।  काउन्सिलसङ पनि कम्पनीकै कर्मचारीले निःशुल्क गर्छन् । समाजसेवा भनेर अनैतिक काम पनि भएका छन् । त्यो राम्रो होइन । हरेक विषय प्रणालीमा देखिए पनि त्यहाँ भित्र धेरै समस्याहरू हुन्छन् । आफ्नै चुनौतीहरू हुन्छन् । नेपालमा आफ्नै समस्याहरू छन् । हाम्रो देश भारत र चीनको बिचमा छ । विश्वमा भूगोलका रूपमा पनि चुनौतीपूर्ण अवस्थामा छौँ । राजनैतिक रूपमा पनि चुनौती  छ । राजनीतिक नेता, राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरूलाई पनि समस्या छ । प्रणालीका हिसाबमा उहाँहरू दक्ष नहुँदा समस्या थपिएको छ । राजनीतिक होस् या कर्मचारी संयन्त्र अहिले पनि प्रविधिमा पूर्ण छैन।

यी प्रणालीहरू अपनाउने हो भने हरेक किसिमका समस्याहरू समाधान हुन्छ जस्तो लाग्छ । नेपालमा त्यति समस्या छ जस्तो लाग्दैन । मेरो व्यवसायमा नेपालमा भन्दा पनि विदेशमा लक्षित छ । यसको टेन्डर विट हुन्छ । त्यसले गर्दा विदेशी कम्पनीहरू सँग प्रतिस्पर्धा हुन्छ । सामाजिक काम कम्पनीको नाफाबाट भइरहेको छ । यसमा चुनौतीको कुरा नै हुँदैन । हामीले जति नाफा निकाल्न सक्छौ, त्यसको पाँच प्रतिशत ‘च्यारिटीमा लैजाने हो । व्यवसायको कुरा गर्दा  ‘हस्पिटालिटी’ क्षेत्रमा नेपालमा प्रतिस्पर्धा  होला ।  ‘रिक्रुटमेन्ट’ व्यवसायमा शतप्रतिशत ‘टेन्डर वेश’ हो । ‘भोकेसनल ट्रेनिङ’को लागि विदेशी कम्पनीहरूमा अनुरोध  गरिराखेका हुन्छौ । व्यवसायको प्रकार अनुसार फरक पर्छ ।

अहिले काम गर्दा प्रविधि प्रयोग नगरी हुँदैन । कुनै पनि व्यवसायमा प्रविधि प्रयोग नगरी व्यवसायलाई अगाडि बढाउन नै गाह्रो हुन्छ । विदेशमा ‘मेडिकल टम्स’हरू प्रविधिमा गइसक्यो । नेपालमा पनि सुरुवात भइरहेको छ । कुनै बेला मेरो कम्पनीमा ५० जना आवश्यक पर्दथ्यो भने अहिले १० जनाले काम चल्ने भएको छ । त्यो सबै प्रविधिको कारणले हो । प्रविधिले हरेक कामलाई सजिलो बनाई दिएको छ । आर्थिक क्षेत्र हेर्न  पहिला ३ जना मान्छे चाहिन्थ्यो अहिले राम्रो ‘सफ्टवेयर’ राखेर एक जना कर्मचारीले काम गर्दा हुन्छ । कार्यालय अपरेसन चलाउन पनि अहिले हरेक कार्यालयमा अपरेसनको लागि केही न केही समाधान फरक फरक  कम्पनीहरूले निकालिरहेको हुन्छ ।

हरेक विभागमा २ जना कर्मचारी राख्नै पर्ने अवस्था थियो ।  तर अहिले त्यसो गर्न पर्दैन । एक विभागमा एक जना कर्मचारी राखेर ‘सफ्टवेयर’ राख्यो भने सहज हुन्छ ।