गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौं । डिसेम्बर १४, २०२५ मा त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा “२०२५ प्रथम हिमालयन रिम क्षेत्रीय फिल्म प्रदर्शनी” औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। चिनियाँ चलचित्रहरूको विशेष प्रदर्शनमा कलाकार तथा फिल्मकर्मी अनिल यादव, बुद्धि तामाङ, पवित्रा शंकी, केपी पाठक तथा प्राध्यापक कुन्दन आर्याललगायत विभिन्न चर्चित व्यक्तित्वहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति रहेको थियो। कार्यक्रममा सहभागी अतिथि, प्राध्यापक र विद्यार्थीहरूबीच चलचित्र, संस्कृति र प्रविधिका विषयमा जीवन्त संवाद र अन्तरक्रिया भएको थियो।

“सभ्यताबीच आपसी सिकाइ, प्रविधिगत नवप्रवर्तन” भन्ने मूल नारासहित आयोजना गरिएको यस प्रदर्शनीमा एनिमेटेड फिल्म प्रदर्शन, हस्तकला कार्यशाला, सांस्कृतिक तथा सिर्जनात्मक प्रदर्शनी र सिनेम्याटिक संवादजस्ता विविध कार्यक्रम समेटिएका छन्। परम्परागत चिनियाँ संस्कृतिलाई आधुनिक प्रविधिसँग संयोजन गरी प्रस्तुत गरिएको श्रव्य–दृश्य सामग्रीले नेपाली युवा विद्यार्थीहरूलाई विशेष रूपमा आकर्षित गरेको देखियो।

कार्यक्रमको उद्घाटन एआई (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) द्वारा निर्माण गरिएको प्रवर्द्धनात्मक छोटो चलचित्रबाट गरिएको थियो। त्यसपछि एआईजीसी (AI-Generated Content) प्रविधिको पूर्ण प्रक्रियाबाट तयार गरिएको एनिमेटेड छोटो चलचित्र द स्पिरिट अफ द माउन्टेन्स प्रदर्शन गरियो। चिनियाँ अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा “छ्वानसिङ तुओ” (पूर्ण-आकार रबिङ) प्रविधिबाट प्रेरित यस चलचित्रले परम्परागत संस्कृतिसँग कृत्रिम बुद्धिमत्ताको अद्वितीय संयोजन प्रस्तुत गर्दै दर्शकको प्रशंसा बटुलेको थियो। चलचित्र प्रदर्शनपछि निर्देशक पाङ जियाले भिडियो लिंकमार्फत प्रत्यक्ष रूपमा एआई दृश्य–निर्माण प्रक्रियाको प्रस्तुति दिए। निर्माता जुन्यान हुआङले विद्यार्थीहरूसँग अन्तरक्रियात्मक प्रश्न–उत्तर सत्रमा सहभागिता जनाउँदै कार्यक्रममा थप उत्साह र जिज्ञासा पैदा गरे।

दिउँसोको सत्रमा एनिमेटेड फिल्म द लिजेन्ड अफ हेइ २ प्रदर्शन गरियो, जसले ठूलो संख्यामा विद्यार्थीहरूको ध्यान तानेको थियो। यस चलचित्रले आफ्नो विशेष डायनामिक स्टोरीबोर्ड प्रि–भिजुअलाइजेसन प्रविधिमार्फत मानव र ‘दानव’—पहाड, पानी, काठ, ढुंगा र जनावरका प्रतीकात्मक पात्रहरू—बीचको सहअस्तित्वको हृदयस्पर्शी कथा प्रस्तुत गर्छ। प्रकृति र मानवको एकता तथा सबै जीवको सहअस्तित्व भन्ने पारिस्थितिक सन्देशले दर्शकलाई गहिरो रूपमा प्रभावित बनायो। त्यसपछि आयोजना गरिएको “ब्लाइन्ड बक्स इन्टरएक्सन” सत्रले कार्यक्रमको माहोललाई चरमोत्कर्षमा पुर्‍यायो, जहाँ विद्यार्थीहरूले प्रश्नावली तथा विभिन्न गतिविधिमा उत्साहपूर्वक सहभागिता जनाउँदै सीमित संस्करणका चलचित्र सामग्री जित्न सक्रिय रूपमा भाग लिए।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा सम्पन्न यस भ्रमणशील प्रदर्शनीको पहिलो चरणलाई शिक्षक र विद्यार्थीहरूले व्यापक रूपमा स्वागत गरेका छन्। धेरै विद्यार्थीहरूले चलचित्र प्रदर्शन र अनुभव आदान–प्रदानका सत्रमार्फत चिनियाँ एनिमेसनको विशिष्ट सौन्दर्यशास्त्र र उच्चस्तरीय निर्माण प्रविधिलाई नजिकबाट बुझ्न पाएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। साथै, डिजिटल सिर्जनाको क्षेत्रमा चीन–नेपाल सहकार्यका सम्भावनाप्रति उनीहरू आशावादी देखिएका छन्।

आयोजकहरूका अनुसार, त्रिभुवन विश्वविद्यालय यस कार्यक्रमको पहिलो गन्तव्य मात्र नभई दीर्घकालीन र दिगो सांस्कृतिक आदान–प्रदान कार्यक्रमको आधारस्तम्भसमेत बनेको छ। काठमाडौं उपत्यकाबाट बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनीसम्म फैलिने यो सांस्कृतिक यात्रा मार्फत चिनियाँ दृश्य–कथाहरू नेपालका शैक्षिक संस्थानहरूमा निरन्तर प्रतिध्वनित हुनेछन्। यसले हिमालयन क्षेत्रभित्र सांस्कृतिक आदान–प्रदानलाई नियमित, गहिरो र संस्थागत बनाउने नयाँ सम्भावनाहरूको खोजी गर्ने विश्वास आयोजकहरूले व्यक्त गरेका छन्।