गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

नेपाली कांग्रेसमा आमजनताको मत जितेका व्यक्ति पार्टीको आन्तरिक चुनावमा भने अयोग्य ठहरिन सक्छन् भन्ने उदाहरण बनेका छन्– बाह्रबिसेका बिमल पौडेल ।

गएको स्थानीय निर्वाचनमा बाह्रबिसे ८ मानेश्वरामा कांग्रेस तेस्रो स्थानमा थियो । तर, बिमल पौडेल उम्मेदवार बनेपछि त्यहाँ कांग्रेस पहिलो पार्टी बन्यो । एमाले, माओवादी र राप्रपालगायतका मतदाताले समेत उनलाई मन खोलेर मत दिए । अन्ततः उनी बाह्रबिसे नगरपालिका–८ को वडाध्यक्ष निर्वाचित भए ।

वडाध्यक्षका रूपमा उनले काम पनि राम्रै गरे । उनको कार्यशैलीमा दलीय गन्ध नदेखिएको भन्दै स्थानीयले प्रशंसा गरे । अर्थात्, उनले कांग्रेसको उम्मेदवार भएर चुनाव जिते पनि काम गर्दा सबैको प्रतिनिधिका रूपमा आफूलाई उभ्याए ।

भर्खरै सम्पन्न कांग्रेसको आन्तरिक निर्वाचनमा पौडेलले केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधिका लागि उम्मेदवारी दिए । चुनावी मैदानमा उनी खुलेर मत माग्दै हिँडे, सबैलाई नमस्कार गरे । तर, जितका लागि पर्याप्त मत पाएनन् । धेरै जना निर्वाचित हुने निर्वाचनमा समेत उनी पराजित भए । अर्थात्, जनताले मन पराएको व्यक्तिलाई कांग्रेसका आफ्नै कार्यकर्ताले मन पराएनन् ।

पौडेल कांग्रेसका नयाँ वा जुनियर कार्यकर्ता पनि होइनन् । अरु दल चहारेर कांग्रेस बनेका आगन्तुक पनि होइनन् ।

२०३८ सालदेखि नै कांग्रेसको विद्यार्थी राजनीतिमा उनको योगदान छ । पारिवारिक रूपमा पनि कांग्रेसको राजनीतिक विरासत बोकेका व्यक्ति हुन् । लामो समय पार्टीमा योगदान गरेका, जनताको मतबाट निर्वाचित भएका र गैरदलीय व्यवहारका कारण स्थानीय तहमा लोकप्रिय बनेका पौडेललाई पार्टीको आन्तरिक चुनावले भने अस्वीकार गरिदियो ।

कांग्रेसको आन्तरिक निर्वाचनमा जनताको लोकप्रियता, राजनीतिक योगदान र सामाजिक स्वीकार्यता कति महत्वपूर्ण छ ? भन्ने प्रश्न यो घटनाले देखाएको छ ।

जनताले विश्वास गरेको व्यक्तिलाई पार्टीका कार्यकर्ताले अस्वीकार गर्नु सामान्य चुनावी हार मात्र होइन । यो कांग्रेसको संगठनभित्रको मूल्यांकन प्रणालीमाथि पनि प्रश्न हो । हुनत अहिले कांग्रेस नै दुई खेमामा बिभाजित छ । एक खेमा महाधिवेशन गर्दैछ अर्को खेमा अदालतमा पुगेको छ । तर, पनि जनताले मन पराएको व्यक्ति कार्यकर्ताले तिरस्कार गर्ने दृष्य भने गतिलो होइन ।

जनताको मन जितेर चुनाव जित्ने व्यक्ति पार्टीभित्र भने किन हार्छ ? के कांग्रेसमा जनताबीच लोकप्रिय हुनु पर्याप्त छैन ? कि पार्टीभित्रको गणित, गुट र व्यक्तिगत सम्बन्ध जनताको विश्वासभन्दा बलियो भइसकेको हो ?

बिमल पौडेलको पराजयले यिनै प्रश्नलाई सतहमा ल्याएको छ ।

जनताले रोजेको मान्छे कार्यकर्ताले नरोजेपछि कांग्रेसले सोच्नुपर्ने विषय केवल बिमल पौडेलको हार होइन, कांग्रेसभित्रको जित–हारको मापदण्ड पनि हो ।