गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

झिसमिसे उज्यालोमा

कुहिरोको घुम्टोभित्र मुस्कुराउने

उही दूर क्षितिजको आभा हो— सपना।

यो न त आँखा चिम्लेर देखिने दृश्य मात्रै हो,

न त ब्युँझिएपछि बिलाएर जाने मृगतृष्णा!

यो त आत्माको ऊर्ध्वगामी उडान हो,

जसले धर्तीको गुरुत्वाकर्षण बिर्सेर

अन्तरिक्षका नक्षत्रहरूसँग मितेरी लगाउन सिकाउँछ।

सपना— सम्भावनाको त्यो बीउ हो,

जसले कठोर चट्टानलाई पनि फोडेर

उम्रिने र फक्रिने अद्भूत हिम्मत राख्छ।

तर, जब बिहानीको पहिलो किरणले

परेलाका आँखिझ्यालहरू उघार्छ,

सामुन्ने उभिन आउँछ— विपना।

विपना— हत्केलाका ठेलाहरूको यथार्थ कथा हो,

पसिनाको गन्ध र माटोको सुवासमा बाँचेको सत्य।

यो निर्दयी पनि छ, तर उत्तिकै निष्पक्ष;

यसले सपनाका रङ्गीन बेलुनहरूलाई

पहिचानको तिखो काँडाले घोचेर

अस्तित्वको वास्तविक धरातलमा उभ्याइदिन्छ।

विपना नै त्यो भट्टी हो,

जहाँ सपना पग्लिएर जीवनको स्थायी आकार बन्छ,

जहाँ सङ्घर्षका ठेलाहरू नै सौन्दर्यका प्रतीक ठहरिन्छन्।

अनि, यी दुई तटबन्धका बीच

निरन्तर बहिरहने एउटा प्राणवन्त नदी हो— तिर्सना।

तिर्सना न त केवल अतृप्तिको क्रन्दन हो,

न त केवल भोक र प्यासको सङ्कुचित परिभाषा।

यो त त्यो अनन्त तृष्णा हो,

जसले विपनाको धुलौटो बाटोमा हिँडिरहेको बटुवालाई

सपनाको सुन्दर चुचुरोतिर निरन्तर डोर्‍याइरहन्छ।

यो आशाको त्यो दियो हो,

जसलाई हुरिले निभाउन खोज्दा झन् सल्किन्छ,

जसले मानिसलाई थकित हुन दिँदैन,

रोकिन दिँदैन, अनि हार्न पनि दिँदैन।

अहो! कति सुन्दर छ जीवनको यो त्रिकोण!

सपनाले प्वाँख दिन्छ, उड्नका लागि,

विपनाले जग दिन्छ, अडिनका लागि,

अनि तिर्सनाले ऊर्जा दिन्छ, अघि बढ्नका लागि।

यी तीनैका धागाहरू बुनेर बनेको यो सुन्दर दोसल्ला नै

मानव अस्तित्वको सबैभन्दा उच्च र शाश्वत महाकाव्य हो।

योगी नारायण नाथ 

सुन्दर कञ्चन कोलोनी 

इटहरी१,सुनसरी