गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौँ । बच्चाको स्वास्थ्य र समग्र विकासका लागि राम्रो प्रतिरोध क्षमता (इम्युनिटी) अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुने चिकित्सकहरू बताउँछन्। राम्रो प्रतिरोध क्षमतायुक्त बच्चा सामान्य रोगहरूबाट सजिलै बच्न सक्छ र छिटो निको पनि हुन्छ। त्यसैले अभिभावकहरूले बच्चाको खानपानमा विशेष ध्यान दिन आवश्यक भएको विज्ञहरू सुझाव दिन्छन्।

प्रतिरोध क्षमता भनेको शरीरको रोगसँग लड्ने क्षमता हो। जब शरीरको प्रतिरोध शक्ति बलियो हुन्छ, शरीरमा प्रवेश गर्ने भाइरस, ब्याक्टेरिया र अन्य संक्रमणहरूलाई सजिलै परास्त गर्न सकिन्छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार बच्चाको प्रतिरोध क्षमता बढाउनका लागि निम्न खानेकुराहरू अत्यन्त उपयोगी हुन्छन्—

१. फलफूल

फलफूलमा भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्ट पाइने भएकाले इम्युनिटी बढाउन मद्दत गर्छ। सुन्तला, कागती, अमला र स्ट्रबेरी जस्ता फलफूल रोगसँग लड्न सहयोगी हुन्छन्।

२. तरकारीहरू

गाजर, पालुङ्गो, कुम्रा, बन्दगोभी, फूलगोभीमा पाइने भिटामिन ‘ए’, ‘सी’ र ‘ई’ ले शरीरलाई बलियो बनाउँछ। यी तरकारीहरूले शरीरमा श्वेत रक्तकण उत्पादनमा मद्दत गर्छन्।

३. दूध र दुग्धजन्य पदार्थ

दूध, दही र पनीरले क्याल्सियमसँगै प्रोटिन र प्रोजायोटिक्स पनि प्रदान गर्छन्। दहीमा पाइने प्रोजायोटिक्सले आन्द्रालाई स्वस्थ राखेर रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउँछ।

४. प्रोटिनयुक्त खानेकुरा

मासु, माछा, कुखुरा, अण्डा, दाल, चना र सिमी जस्ता प्रोटिनयुक्त खानेकुराले शरीरका कोषहरू मर्मत गर्न र नयाँ कोष उत्पादनमा सहयोग गर्छन्।

५. बादाम र अखरोट

यी सुक्खा फलफूलमा पाइने ओमेगा–३ फ्याटी एसिड र एन्टिअक्सिडेन्टले मस्तिष्क विकास र प्रतिरोध क्षमता दुवै बढाउँछन्।

६. अदुवा, खुर्सानी र बेसार

यी प्राकृतिक मसालाले रक्त परिसंचरण सुधार गर्छन् र शरीरको प्राकृतिक रक्षा प्रणाली बलियो बनाउँछन्।

७. पर्याप्त पानी सेवन

शरीरमा हाइड्रेशन सन्तुलन कायम राख्न पर्याप्त पानी पिउनु अत्यावश्यक हुन्छ।

त्यससँगै, बच्चालाई नियमित खेलकुदमा सक्रिय गराउनु, समयमै सुत्ने बानी बसाल्नु, सरसफाइमा ध्यान दिनु र आवश्यक खोप लगाइदिनु पनि प्रतिरोध क्षमता बलियो बनाउनका लागि अत्यन्तै जरुरी रहेको चिकित्सकहरूको सुझाव छ।