गाउँको दूरदराजदेखि काठमाडौंको सिंहदरबारसम्म

काठमाडौं । उपभोक्ताको भान्सामा दैनिक प्रयोग हुने तोरीको तेलको गुणस्तरमाथि गम्भीर प्रश्न उठेको छ। चितवनको खैरहनी–२ स्थित रिलायबल नेपाल एग्रो लिमिटेडले उत्पादन गर्दै आएको ‘स्वास्थ्य श्री’ ब्रान्डको एक लिटर प्याकेटको तोरीको तेल प्रयोगशाला परीक्षणमा न्यूनस्तरको पाइएको छ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले बजार अनुगमनका क्रममा संकलन गरेको नमुना परीक्षण गर्दा उक्त कम्पनीको ब्याच नम्बर आरपी ०५ मा उत्पादन भएको तोरीको तेल न्यूनस्तरको पाइएको जनाएको हो।

गुणस्तरसम्बन्धी मापदण्ड पूरा नगरेको तेल बजारमा बिक्री भइरहेको पाइएपछि विभागले सम्बन्धित उत्पादकलाई उक्त उत्पादन तत्काल बजारबाट फिर्ता गर्न आदेश दिएको छ। साथै, सोही ब्याचको तेल बिक्रीवितरण नगर्न तथा नगराउन निर्देशनसमेत दिएको छ।

विभागका अनुसार उक्त तेल तोरीको दानाबाट उत्पादित एक लिटरको प्याकेटमा उपलब्ध छ। प्याकेटमा उल्लेख भएअनुसार यसको उत्पादन मिति सन् २०२६ सेप्टेम्बर १ रहेको छ भने उत्पादन मितिले नौ महिनासम्म उपभोग गर्न सकिने अवधि तोकिएको छ।

खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ को व्यवस्थाअनुसार विभागले बजारबाट उत्पादन फिर्ता गर्न र बिक्रीवितरण रोक्न निर्देशन दिएको हो।

दैनिक उपभोग हुने खाद्यवस्तुको गुणस्तरमा देखिएको यस्तो समस्याले बजार अनुगमन र खाद्य सुरक्षाको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ। बजारमा बिक्रीका लागि राखिने खाद्य पदार्थको गुणस्तर सुनिश्चित गर्नु उत्पादकको दायित्व हो भने मापदण्डविपरीतका उत्पादनको बिक्री नियन्त्रण गर्नु नियामक निकायको जिम्मेवारी हो।

अब सम्बन्धित उत्पादकले आदेशअनुसार बजारमा रहेका उक्त ब्याचका तेल फिर्ता लिन्छ वा लिँदैन भन्ने विषय महत्त्वपूर्ण हुनेछ। उपभोक्ताले पनि प्याकेटमा उल्लेख भएको ब्रान्ड, ब्याच नम्बर र उत्पादन मिति जाँच गरेर खरिद गर्नुपर्ने देखिएको छ।

विभागको निर्देशनअनुसार ब्याच नम्बर आरपी ०५ को ‘स्वास्थ्य श्री’ तोरीको तेल बिक्रीवितरण नगर्न तथा बजारबाट फिर्ता गर्नुपर्नेछ।